با عنوان : شناسایی نماتدهای انگل گیاهی در باغات پسته و انگور استان قم

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

دانشکده کشاورزی

  پایان نامه جهت اخذ دانشنامه کارشناسی ارشد(M.Sc)

رشته بیماری شناسی گیاهی

عنوان :

شناسایی نماتدهای انگل گیاهی در باغات پسته و انگور استان قم

  استاد راهنما :

دکتر زهرا تنها معافی

استاد مشاور :

دکتر علی اسکندری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

مقدمه:

با افزايش جمعيت جهان،‌ به ويژه در کشورهاي در حال توسعه، نياز به محصولات کشاورزي و
فرآورده هاي آنها روز به روز فزوني مي يابد. همه ساله قسمت قابل توجهي از اين محصولات توسط عوامل بيماري زاي گياهي از بين رفته و يا مورد خسارت قرار مي گيرند. نماتدهاي انگل گياهي مانند اين عوامل بوده که بر اساس تحقيقات و بررسي هاي جامع انجام شده خسارت ناشي از اين موجودات بر روي محصولات کشاورزي در جهان در سال 1985 حدود صد بيليون دلار بوده می باشد.

علاوه بر خسارت مستقيم ناشي از نماتدها که باعث ایجاد علايمي زیرا گال روي ريشه، پژمردگي گياه،‌ کوتولگي، زردي، پيچيدگي برگ و ديگر علايم بر روی گیاهان مي شوند، تأثیر آنها در ايجاد بيماري هاي ترکيبي به کمک ساير عوامل بيماري زاي گياهي مانند قارچ ها و باکتري ها و تشديد خسارت ناشی از آنها و نيز انتقال ويروس ها به وسيله گونه هايي از آنها، لزوم تحقيقات گسترده در زمینه شناسائی و مدیریت این گروه از عوامل بازدارنده توليد محصولات كشاورزي را به اثبات مي رساند.

براساس نوشته ی مورخین و دانشمندان، آلودگی شدید خاک به انواع نماتدها، در طول قرون و اعصار، موجب توقف کشاورزی و نابودی پاره ای از تمدنهای مهم گردیده می باشد. مانند ویتنی (Whitney, 1961) با در نظر داشتن کاوشهای خود دریافت که رومی ها با اینکه از دانش کشاورزی، تناوب زراعی، تغذیه و کوددهی خاک و حتی بهره گیری از کودهای سبز آگاهی داشتند، اما کشاورزی آنها در 2500 سال پیش در اثر معضلات ناشی از پاتوژنهای خاکزی، بخصوص نماتدها به شدت آسیب دیده و نهایتاً موجب افول تمدنشان گردیده می باشد. نکته قابل توجه این می باشد که تنها کشاورزی تمدنهای قدیمی در معرض آسیب نماتدها نبوده بلکه کشاورزی مدرن قرن بیستم نیز در معرض آسیب نماتدها قرار دارد.

نماتدها از نظر شکل ظاهری باریک و نخی، دوکی، کیسه ای یا سوسیسی شکل می باشند. نماتدها بعد از حشرات، بزرگترین گروه جانوران را تشکیل می دهند، سازگاری مناسبی با شرایط اقلیمی مختلف دارند و به صورت آزاد یا انگل (حیوانات، گیاهان و قارچها و غیره) زندگی می کنند.

خسارت ناشی از حمله نماتدها، تأثیر آنها در بهم زدن فیزیولوژی گیاه میزبان خود، تسریع و تشدید بعضی بیماریهای گیاهی مخصوصاً بیماری های پوسیدگی ریشه با همکاری سایر عوامل بیماری زا، انتقال تعدادی از ویروس های مهم گیاهی، توانایی آنها در از بین بردن حشرات مضر و حشرات مفیدی که در کنترل آفات تأثیر مهمی دارند و بالاخره اهمیت نماتدها به عنوان قسمت مهمی از فون خاک در مطالعات اکولوژیکی، مجموعه دلایلی هستند که ضرورت انجام تحقیقات مداوم و گسترده درمورد ی نماتدهای گیاهی را نشان می دهند (پورجم، 1378). طبق آخرین برآوردهای موجود، میانگین کل خسارت سالانه نماتدها اعم از کاهش میزان محصول و هزینه های مربوط به کنترل آن ها در سطح جهان حدود 12 درصد می باشد(Stirling et al., 2002) . در حقیقت عدم شناخت و مطالعه کافی در مورد این موجودات، ما را از اثرات تخریبی و نیز اهمیت آنها در ایجاد بیماریهای مهم و خطرناک گیاهی غافل ساخته می باشد.

با در نظر داشتن اهمیت اقتصادی درختان میوه به عنوان محصولات همیشگی در تأمین نیازهای غذائی و سلامت بشر از ابتدای خلقت تاکنون، نماتدهای انگل گیاهی یکی از عوامل مهم بیماری زا بر روی این گونه محصولات محسوب می شوند که در صورت استقرار در داخل خاک و ریشه درختان کنترل آنها مشکل می باشد. با در نظر داشتن عدم اطلاع کافی از وضعیت نماتدهای موجود در استان قم با در نظر گرفتن وسعت منطقه و وضعیت کشاورزی آن لازم بود تا به عنوان اولین گام موثر یک مطالعه اساسی به مقصود شناسایی و تعیین پراکنش انواع نماتدهای زیان آور درختان میوه این منطقه صورت گیرد.

امید می باشد که از این طریق با شناسائی نماتدهای انگل گیاهی بتوان در جلوگیری از خسارت اقتصادی ناشی از آنها به سودآوری بخش کشاورزی استان قم کمکی کرده باشیم.

1-1- استان قم:

استان قم تا سال 1356 جزء استان تهران بوده و سپس با تشکیل استان مرکزی (اراک) تا سال 1365 جزء آن استان بوده می باشد و در سال 1365 مجددأ به استان تهران ملحق گردیده می باشد. در سال 1375 رسمأ به عنوان استان اعلام شده می باشد.

1-1-1- موقعیت جغرافیایی استان:

استان قم با وسعتی معادل 11238 کیلومتر مربع در بخش مرکزی ایران واقع می باشد.این استان با اختصاص 68 صدم درصد کل مساحت کشور ( کمتر از یک درصد) بیست و هشتمین و در واقع کوچکترین استان کشور محسوب میشود. این استان بین مدار 30 درجه و 50 دقیقه تا 30 درجه و 51 دقیقه طول شرقی . 15 درجه و 34 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته و از شمال به استان تهران (ورامین و ری) و از غرب به استان مرکزی (شهرستانهای ساوه، تفرش، آشتیان، دلیجان و محلات) و از جنوب به استان اصفهان و از شرق به دریاچه نمک و استان سمنان (شهرستان گرمسار) محدود می باشد (تصویر 1-1) و بر اساس تقسیمات کشوری دارای یک شهرستان (شهرستان قم)، 5 شهر ( شهر قم ، شهردستجرد، شهر جعفريه، شهر كهك، شهر قنوات)، 9 دهستان ( قنوات، قمرود، راهجرد شرقي، نيزار، كهك، فردو، دستجرد، قاهان، جعفرآباد) و تعداد 356 آبادي داري سكنه و تعداد 580 آبادي خالي از سكنه می باشد. استان در منطقه دشتي- كوهستاني قرار گرفته كه در پست ترين نقطه در حاشيه كوير 700 متر ارتفاع و بلندترين نقطه آن قله اردهال با ارتفاع 3463 متر در جنوب استان می باشد.

تصویر 1-1: نقشه استان قم

1-1-2- آب و هوا و وضعیت جوی:

آب و هوا به علت مجاورت با كوير در تابستان گرم وخشك و در زمستان تا حدودي ملايم می باشد،به گونه کلی داراي دو اقليم كوهستاني و نيمه كويري می باشد.

وضعيت جوي: ميانگين بارندگي در استان145 ميليمتر بوده و حرارت از 13- (در ضمن حد اقل دما در زمستان 86 به 23- درحه سانتي گراد مي رسد) دما در زمستان تا حداكثر 46 درجه سانتي گراد در تابستان متغير می باشد تعداد روزهاي يخبندان به گونه متوسط 84 روز كه در ماههاي دي و بهمن مي باشد(سایت جهاد کشاورزی استان قم).

جدول (1-1:( مساحت استان به تفكيك اقليم آب و هوا

عنوان مساحت (هكتار) درصد
شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
گرم و خشك

929300

7/82 نيمه خشك

130300

6/11 مديترانه اي

45900

4 نيمه مرطوب

18300

7/1 جمع

1123800

100

 

1-1-3- منابع آب استان:

منابع آب در استان به دو صورت سطحی و زیرزمینی قابل مطالعه می باشد. منابع آبي استان شامل 1053 حلقه چاه عميق و نيمه عميق، 993 دهنه چشمه و قنات و دو رودخانه دايمي قمرود و قره چاي بوده كه مجموع آب استحصالي، بالغ بر 1152 ميليون متر مكعب بوده كه 93% آن در بخش كشاورزي به مصرف مي رسد (جدول2-1). مهمترین رودخانه در بخش مرکزی استان قم قمرود می باشد که با طول 228 کیلومتر از کوه های داران و خوانسار سرچشمه می گیرد و به همراه رودخانه قره چای به مسیله می ریزد. در قسمت جنوب و جنوب غربی (ارتفاعات اردهال) قرار دارد و کوه غلیق بلندترین قله و تخت سرحوض، گلستان، کوه خضر و دو برادران از کوه های مهم استان و اطراف شهر قم می باشند.

دریاچه حوض سلطان یا دریاچه شاهی به صورت یک حوضه ی کویری می باشد که در گوشه دریاچه نمک واقع شده، در تابستان سفید مایل به قهوه ای و کویر کامل می باشد و در زمستان و بهار به صورت دریاچه ای ظاهر می گردد. در گذشته این دریاچه بخشی از دریاچه نمک (مسیله) بوده اما امروز از آن جدا افتاده می باشد و در کنار اتوبان قم – تهران قرار دارد.

دریاچه نمک (مسیله) محصور بین ارتفاعات می باشد و میزان نمک آن بسیار زیاد می باشد. رودهای جاجرود، کرج، حبله رود و شور به آن می ریزند. در این دریاچه فقط در فصل زمستان آب پیدا نمود می گردد و در فصل تابستان به جای آب ورقه های نمک جلب نظر می کند. هوا در این ناحیه خیلی خشک می باشد و اختلاف دما در شب و روز به 70 درجه سانتی گراد می رسد.

رودهاي استان عموماً از غرب به شرق و از جنوب به شمال جريان دارد كه مهمترين آنها عبارت می باشد از:قره چاي، قمرود، بيرقان، بيدهند، قره سو و طغرود و همچنين رودهاي شور، كرج و جاجرود از شمال استان وارد شده و در نهايت همه آنها به درياچه نمك (مسيله) ميريزند.

متوسط بارنگي استان به ميزان 145 ميلي متر و حداقل درجه 13- درجه سانتي گراد (كه اين دما در زمستان سال 87 به 23- درجه سانتي گراد رسيد) و حداكثر آن 46 درجه سانتي گراد مي باشد.

مناطق عمده كشاورزي استان به توضیح ذیل می باشد:

  • دشت جعفرآباد با 20644 هكتار و 140 ميليمتر بارندگي
  • دشت قم (حومه) با 39874 هكتار و 136 ميليمتر بارندگي
  • دشت قمرود با 17587 هكتار و 110 ميليمتر بارندگي
  • دشت قنوات با 12079 هكتار و 110 ميليمتر بارندگي

جدول(1-2): منابع آبي استان

عنوان تعداد ميزان تخليه سالانه (میلیون مترمكعب)
چاه (دستی–عمیق–نیمه عمیق) 1053 4/699
قنات 664 1/239
چشمه 329 5/24
انهار منشعب از رودخانه 118 109
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
جمع

2164

1072

1-1-4- وضعیت کشاورزی و سطوح زیر کشت و میزان تولید:

استان قم حدود 105 هزار هكتار اراضي كشاورزي كه 8/0 اراضي كشور را شامل مي گردد، داراي دو اقليم كوهستاني و نيمه كويري می باشد كه توليدات زراعي آن بالغ بر 374 هزار تن و توليدات باغي 94 هزار تن می باشد. در سال زراعي 1387-1386 سطح زير كشت محصولات زراعي استان قم 59867.4 هكتار و توليد 374457.4 تن بوده می باشد.

در بخش محصولات باغي در سال 87 سطح زير كشت محصولات باغي مقدار 22691 هكتار با ميزان توليد 43830 تن برآورد شده می باشد. در ضمن متوسط عملكرد (كيلو گرم در هكتار) يونجه، جو، گندم، سبزيجات استان از متوسط عملكرد كشور بيشتر مي باشد.

همچنين در توليدات زراعي، توليداتي همچون پنبه، جو، سبزيجات، يونجه، ساير محصولات جاليزي (طالبي) درصد قابل توجهی از توليدات كل كشور را به خود اختصاص داده می باشد

1-2- انگور

1-2-1- مقدمه:

این که در چه زمان و کجا بشر برای اولین بار اقدام به کاشت انگور نمود، پرسشی می باشد که احتمالاً هیچگاه پاسخی به آن داده نخواهد گردید. نبودن واژه ای با ریشه مشترک برای لغت انگور در زبانهای هند- اروپایی خود مبین این حقیقت می باشد که کشف قابلیت خوراکی بودن انگور به گونه جداگانه در سراسر اروپا صورت گرفته می باشد. اجداد انگور اروپایی (Vitis vinifera) آغاز در سواحل مدیترانه از حدود سوریه والجزایر به طرف غرب تا اروپای مرکزی و از آنجا به سمت شرق در نواحی بین دریای سیاه و آرام توسعه پیدا نمود. اکثر محققان بر این باورند که موکاری از منطقه آناتولی در شمال ترکیه و یا ناحیه همجوار آن در قفقاز دور نشات گرفته می باشد و این ناحیه شامل مناطقی می گردد که پراکندگی بوته های مو و وحشی V.vinifera موجود در آنها ارتباط بسیار نزدیکی با مبدأ کشاورزی غربی در خاور نزدیک دارد.

انگور،‌ يکي از مهمترين میوه هايي می باشد که از زمانهاي قديم، مورد بهره گیری ي بشر قرار گرفته می باشد. بطور کلي، دو نظريه ي متفاوت در مورد ديرينگي انگور هست (تفضلی،1370).

انگور يکي از ميوه هايي می باشد که بشر آن را از دير باز شناخته و در طول قرون به روش هاي مختلف از آن بهره گيري نموده می باشد. درخت انگور را در ايران تاک يا مو مي نامند (زمردی،1384).

انگور يکي از مهم ترين ميوه‌هايي می باشد که کشت و توليد آن در کشور ما از سابقه بسيار طولاني برخوردار می باشد. علاقه ايرانيان قديم به مصرف فرآورده‌هاي مختلف انگور بخصوص به حالت تازه خوري، شيره و خشکبار (کشمش)، ناشي از شرايط طبيعي کشور براي پرورش تاک بوده می باشد. بنابراين کشور ايران يکي از سرزمين‌هاي اوليه کشت انگور در جهان به شمار مي‌رود و مردم کشور ما از ديرزمان با روش‌هاي کشت و توليد انگور آشنا بوده‌اند. به همين دليل می باشد که امروزه در اکثر نقاط ايران از نواحي سردسير شمال تا حواشي کوير و همچنين مناطق جنوب،‌ کشت انگور معمول مي‌باشد. علاوه بر اين انگور به گونه وحشي و به مقدار فراوان در جنگل‌هاي ايران هست (امیرقاسمی،1381).

1-2-2- ارزش اقتصادی انگور:

انگور يکي از مهمترين ميوه هايي می باشد که از ديرباز تاکنون ،‌ به مقدار زياد و به اشکال مختلف مورد بهره گیری ي بشر قرار گرفته می باشد. بر طبق آمار سازمان بين المللي انگور در پاريس،‌ سطح زير کشت انگور در سال 1910، برابر با 7 ميليون هکتار بود که تا سال 1987 نزديک به 10 ميليون هکتار رسيده می باشد (تفضلی، 1370).

تاک يکي از قديمي ترين گياهاني می باشد که کشاورزان در اکثر نقاط ايران با کاشت و نگهداري آن آشنايي دارند . موکاري ايران در وضع حاضر عبارت می باشد از تعدادي واحدهاي کوچک و متوسط در شرايط اقليمي بسيار متغير و مختلف که در ميان سه قطب بزرگ توليد يعني شيراز و اروميه قرار گرفته‌اند (امیرقاسمی،1381 ).

از آنجايي که سطح زير کشت و ميزان توليد انگور نسبت به ساير محصولات باغباني بسيار چشمگير بوده و به صورت‌هاي مختلف در بازارهاي داخلي و خارجي مصرف دارد لذا به لحاظ اقتصادي يکي از معدود محصولاتي می باشد که مي‌تواند يکي از اقلام صادرات غير نفتي را تشکيل دهد. تا قبل از جنگ جهاني دوم، ايران بزرگ‌ترين و مهم‌ترين کشور توليد کننده کشمش و شيره انگور در جهان بوده و اغلب مقام اول يا دوم را حايز بوده می باشد. متأسفانه در اثر توجه نکردن به مسايل باغداري و مانند تاکداري‌،‌ موستان‌هاي ايران از فناوري صحيح و پيشرفته‌اي بهره مند نبوده می باشد و اغلب با روش هاي اوليه کشت سنتي اداره مي‌شوند (امیرقاسمی، 1381).

تعداد صفحه :170

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com