با عنوان : گیاه مرزه

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با موضوع :

گیاه مرزه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

مرزه به عنوان یکی از گیاهان دارویی مهم ایران به خانواده نعنا تعلق دارد که حدود 284 گونه از آن در دنیا شناسایی شده می باشد. ایران نیز به عنوان یکی از مهمترین مخازن ژرم پلاسم مرزه در دنیا حدود 15 گونه این گیاه را در خود جای داده می باشد. با در نظر داشتن خواص دارویی متعدد و بسیار مفید مرزه، این گیاه مورد توجه بسیاری از مطالعات قرار گرفته می باشد.در این مطالعه ده جمعیت مختلف مرزه از سه گونه مختلف با نام های khuzistanica Satureja , Satureja rechingeri وSatureja spicigera به ترتیب مربوط به نواحی گوناگون استان های لرستان،ایلام و استان گیلان از نظر تنوع ژنتیکی مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از مراحل اولیه جهت استخراج DNA با بهره گیری از 10 ترکیب پرایمری مختلف بر اساس نشانگر ملکولی ISSR تنوع ژنتیکی موجود در میان این جمعیت ها مطالعه گردید و با در نظر داشتن قابليت پرايمرها در نشان دادن پلی مورفيسمی در نهايت از سه پرايمر جهت مطالعه تنوع ژنتيکی بهره گیری گردید. نتايج حاصل بر اساس نرم افزارهاي GenAlex و PopGen مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. در کل تعداد 19 نوار تکثیر گردید.كه تمام نوارها چند شكل بودند. پس در صد چند شکلی توسط تمام آغازگرها 100%بود. ماکزیمم باند های تولید شده در گونه Satureja spicigera بطور متوسط10 باند برای همه پرایمر ها بود.بر اساس شاخصPIC درصدتفكيك پلي مورفيسم پراپمرUBC820 نسبت به ساير پرايمرها بيشتر بود كه نشان دهنده بالاتر بودن قدرت تفكيك بیشتر اين پرايمر نسبت به ساير پرايمرها مي باشد.نتایج مطالعه ها نشان می دهد که72% از تنوع کل، مربوط به تنوع درون جمعيت ها و 28% مربوط به تنوع بين جمعيت ها می باشد که درصد بالايی از تنوع کل، مربوط به تنوع درون جمعيت ها می باشد.بيشترين فاصله ژنتيکی مربوط به جمعیت های 6 و 10 می باشد که این دو جمعیت بترتیب از گونه های Satureja rechingeri و Satureja spicigera می باشند و این امر بیانگر وجود تنوع در بین گونه ها علاوه بر تنوع بالای درون جمعیتی می باشد. پس می توان اين جمعيت ها را در صورت منطبق بودن صفات مورد اصلاح به عنوان والد در برنامه های دورگ گيری برای اصلاح گونه های جنس مرزه و بدست آوردن حداکثر هتروزيس در جهت سازگاری با شرايط کشور بهره گیری نمود. در تجزیه خوشه ای ،با برش دندروگرام در فاصله ژنتیکی 04/3 ،گونه ها در چهار گروه مجزا دسته بندی شدند و در گونه S. spicigera دو جمعیت از هم مجزا شدند .به مقصود تعيين روابط ژنتيکی بين جمعيت ها و نيز نظاره فواصل بين جمعيت ها تجزيه به مولفه های متناسب اصلی به عنوان روشی مکمل برای تجزيه خوشه ای انجام گرفت. نتايج نشان داد که سه مولفه اصلی اول مجموعاً 40/95 درصد از تغييرات داده ها را توجيه کردند که نمايش دو بعدی جمعيت ها بر اساس دو مولفه اصلی اول گروه بندی حاصل از تجزيه خوشه ای را تائيد نمود

کلمات کلیدی: مرزه، تنوع ژنتیکی، ISSR ، Satureja

مقدمه

جنس مرزه (Satureja L.) يکي از جنس هاي خانواده نعنا (Lamiaceae) متعلق به زير خانواده نپتوئیده[1] وقبيله منتئا[2]مي باشد از نظر فيلوژنتيکي به جنس هايGonstscharovia وCalamintha ،Acinos ، Clinopodium وMicromeria نزديک ميباشد. به عقيده پليني نام Satureja از کلمه لاتين Saturate به معني اشباع شدن گرفته شده واين بدليل بهره گیری از اين گياهان در غذا مي باشد (جم زاد، 1388).

جنس مرزه بر اساس گزارش IPNI[3]داراي حدود 284 گونه می باشد.درفلوراروپا ( Hywood & Richatdson, 1972 ) مرزه داراي پنج جنس و 30 گونه می باشد. در جديدترين بررسي انجام شده با بهره گیری از روش هاي مولکولي ، تعداد محدودتري براي اين جنس تعيين شده و کليه گونه هاي متعلق به آمريکا از جنس Satureja جدا و در جنس هاي Calaminatha و Clinopodium قرار داده شده اند ( 2005 et al , Brauchler ). ايران يکي از مهمترين مخازن ژرم پلاسم مرزه در دنياست. اين جنس در ايران داراي 14 گونه می باشد که 8 گونه آن انحصاري ايران مي باشند (Rechinger ,1982 and Jamzad ,1996)، در حاليکه جم زاد (1388 ) تعداد گونه هاي اين جنس در ايران را 15و 9 گونه را به عنوان گونه های بومي ايران نام برده می باشد . معروفي در سال 2010 يک گونه جديد Satureja avromantica از استان کردستان معرفي نمود که در نهايت تعداد گونه هاي اين جنس در ايران به حدود 16 گونه رسيده می باشد . گونه S. hortensis در سطح وسيعي در ايران کشت شده و به عنوان سبزي برگي مورد بهره گیری قرار مي گيرد، ساير گونه هاي آن نيز به دليل داشتن ترکيبات اسانس دار نظير کارواکرول و تيمول ، ترکيبات فنلي و اسيدهاي آلي از لحاظ دارويي و صنعتي داراي اهميت مي باشند ( زرگري ، 1368 ) . خاصيت دارويي و تعدد گونه ها ، اهميت مطالعه تنوع در اين جنس را افزايش مي دهد که اين مطالعه تنوع مي تواند با بهره گیری از خصوصيات مورفولوژي ، مطالعه کروموزومي و مارکرهاي مولکولي انجام گردد.

مرزه در ايران داراي جمعيت ها وگونه هاي بسيار متنوعي می باشد که از نظر مورفولوژيکي داراي تفاوت ها و شباهتهاي زيادي هستند به مقصود اينکه ما بتوانيم اين جمعيت ها را از نظر قرابت ژنتيکي ،وجود تنوع درون وبين گونه اي مورد بررسي دقيق تري قرار دهيم لازم می باشد با بهره گیری از مارکر هاي مولکولي که مي تواند اطلاعات دقيقي از جمعيت ها به ما بدهد مورد بررسي قرار دهيم. امروزه با بهره گیری از تکنيک ISSR[4] مي توان اين موضوع را مورد بررسي دقيق قرار داد در اين تحقيق سعي بر آن می باشد که جمعيت هاي مختلف سه گونه مرزه در ايران با بهره گیری ازاين تکنيک مورد بررسي قرار گيرد.

1-1- اهميت گياهان دارويي

آغاز بهره گیری از گياهان دارويي به صورت جمع آوري از طبيعت يا کشت آن مشخص نيست با اين وجود در طول تاريخ در تمدن هاي بزرگ دنيا گياهان دارويي به عنوان اصلي ترين عامل مورد بهره گیری در التيام و درمان دردها مورد بهره گیری قرار مي گرفته اند. در اواخر قرن هجدهم و اوايل نوزدهم تحقيقات علمي روي گياهان دارويي بعنوان عوامل مهم دارويي با مبناي علمي مورد بهره گیری قرار گرفت (Craker & Gardner , 2006).

نوآوري در تکنولوژي در اوايل قرن بيستم منجر به کاهش سريع بهره گیری از گياهان دارويي گردید. توسعه داروهاي سولفا[5] در دهه 1930 و سنتز ترکيبات شيميايي آلي در1940 منابع جديد دارويي را توليد نمود و بهره گیری از اين داروها به زودي روش رايج در بسياري از کشورها گرديد تا آنجا که پس از مدتي تنها پزشکان آموزش ديده که داروهاي شيميايي را تجويز مي کردند اجازه فعاليت داشتند. طریقه بهره گیری از داروهاي شيميايي و جايگزيني با داروهاي گياهي با انقلاب صنعتي، جنگ جهاني دوم و سال هاي بعد از آن تا اوايل دهه70 همچنان گسترش يافت. کاهش بهره گیری از گياهان دارويي منجر به کاهش تحقيقات علمي طي اين چند دهه و در نتيجه کاهش تعداد گونه هاي توصيف شده در دارونامه ها گرديد(Craker ,2007).

با وجود بهبود وضع زندگي جوامع پيشرفته، عیان شدن اثرات جانبي بسياري از داروهاي شيميايي و علاقه مصرف کننده به بهره گیری از ترکيبات طبيعي، از اوايل دهه هفتاد رو به افزايش نهاد.همزمان با افزايش مصرف جهاني، تقاضا براي توليد مواد اوليه دارويي با کيفيت بالا افزايش يافته می باشد و دستورالعمل هاي متعدد از طرف سازمان هاي جهاني مانند سازمان بهداشت جهاني به اين مقصود تدوين گرديده می باشد. در نتيجه طي سال هاي اخير تحقيقات در زمينه مختلف مرتبط با گياهان دارويي افزايش يافته می باشد. در حال حاضر بيشترين سهم تحقيقات در اين زمينه مربوط به علوم پزشکي، گياه شناسي و کشاورزي مي باشد (Doreswamy et al ,2006).

گياهان دارويي و ادويه اي در زمينه هاي مختلف زیرا صنايع دارويي، آرايشي و بهداشتي و نيز صنايع غذايي بهره گیری روز افزون داشته اند. بهره گیری از گياهان دارويي در صنايع غذايي چه به صورت عوامل غذا دارو و مکمل هاي غذايي و چه عنوان عوامل طبيعي نگهدارنده مواد غذايي گسترش بسيار زيادي يافته می باشد. تجارت ترکيبات آنتي اکسيدان سنتزي ( زیرا BHA،TBHQ و گالات ها) همچنين ترکيبات ضد ميکروب سنتزي (زیرا بنزوئيک اسيد، سوربيک اسيد و سولفيت ها) مورد بهره گیری در صنايع غذايي در سال 2002 به بيش از 2 ميليارد دلار رسيد. به دليل اثرات جانبي، اين ترکيبات به سرعت در حال جايگزين شدن با ترکيبات فعال طبيعي هستند. چنانکه تجارت مکمل هاي غذايي با منشاء گياهي تنها طي سال 1990 از يک ميليارد دلار به چهار ميليارد دلار رسيد(Shetty & Labbe ,1998) به همين دليل در سالهاي اخير جستجو در بين گونه هاي دارويي، ادويه اي براي يافتن منابع جديد ترکيبات فعال بيولوژيکي افزايش يافته می باشد.با در نظر داشتن اينکه با پيشرفت هاي جديد علوم شيمي و داروسازي مواد مؤثره ي لازم در معالجات پزشکي امروزه تا حد قابل در نظر داشتن صورت محصولات کارخانه اي عرضه شده اند ، لذا ممکن می باشد اين باور پيش آيد که عرضه داروهاي سنتتيک از اهميت گياهان دارويي کاسته و نياز چنداني به کشت و توليد آنها نيست . ولي آمارها نشان مي دهد که اين تصور چندان صحيح نبوده و با وجود عرضه مصنوعي مشابه مواد مؤثره گياهان دارويي به مردم ، نه تنها ميزان کشت و توليد اين گياهان (حداقل در سطح کشورهاي اروپايي ) کاسته نشده بلکه توليد و مصرف آنها نيز افزايش يافته می باشد . همچنين مواد مؤثره حدود 50 درصد داروهاي عرضه شده به بازارهاي جهاني، داراي منشأ طبيعي يا گياهي بوده و حتي در بعضي از منابع نظاره مي گردد که اين رقم در بعضي از کشورها به 90 درصد هم رسيده می باشد . كشور ایران با موقعیت خاص آب و هوایی، بیش از 7500 گونه گیاهی را در خود جای داده می باشد كه دو الی سه برابر پوشش گیاهی تمامی قاره اروپاست و پیش‌بینی می گردد كه بیش از 750 گونه دارویی در پوشش گیاهی ایران وجود داشته باشد(امیدبیگی ، 1374 ). به رغم این توان بالقوه، سطح زیركشت گیاهان دارویی مهم در ایران كمتر از 000/10 هكتار می باشد و از حیث تنوع گونه‌های زیر كشت این رقم به حدود 40 گونه محدود می گردد، در حالی كه این عدد در كشور چین به حدود 200 گونه می‌رسد(آمار سطح زیر كشت گیاهان دارویی،1380). از طرف دیگر تعداد كل داروهای گیاهی ثبت شده در كشور حدود 100 نوع می‌باشد كه كمتر از 4 درصد داروهای شیمیایی موجود در بازار را تشكیل می‌دهد، در حالی كه این نسبت در كشورهای اروپایی به بیش از 35 درصد می‌رسد(یزدانی ،1377). تولید و فرآوری جهانی گیاهان دارویی و معطر در حال حاضر همچنان در اروپا و به خصوص فرانسه و تعدادی از كشورهای آسیایی متمركز می باشد، دیگر مناطق عمده تولیدكننده، كشورهای یوگسلاوی، بلغارستان، آلمان و مجارستان هستند و این در حالی‌می باشد كه بیشترین درصد گیاهان دارویی از طریق كشور آلمان مبادله می گردد. تولید و فرآوری گیاهان دارویی و ادویه‌ای به تدریج به سمت بازار بزرگ تجارت آمریكای شمالی منتقل می گردد، به طوری كه در طی 5 سال گذشته، كانادا یكی از صادركنندگان عمده اسانس اسپرمینت بوده می باشد گردش مالی گیاهان دارویی در سال 2000 بالغ بر 10 میلیارد دلار و فروش داروهای گیاهی در سال 2002 به حدود 30 میلیارد دلار رسیده می باشد .اما سهم ایران از این تجارت بسیار ناچیز می باشد، به طوری كه مجموع صادرات گیاهان دارویی ایران در سال 1380 حدود 75 میلیون دلار بوده می باشد كه اگر زعفران را از آن مستثنی كنیم حدود 24 میلیون دلار ارزش تمامی اقلام صادراتی گیاهان دارویی بوده می باشد كه این رقم حدود 25/0 درصد تجارت جهانی گیاهان دارویی می‌باشد(آمار صادرات گیاهان دارویی طی سالهای 80-1379 ) . پیش‌بینی می گردد كه با رشد بازار گیاهان دارویی تا سطح حداقل 30 میلیارد دلار، تجارت داروهای گیاهی تا سال 2005 به 100 میلیارد دلار برسد.
تعدادی از عصاره‌های گیاهان دارویی كه در سال 2001 جزء پرفروش‌ترین در دنیا بوده‌اند عبارتند از:
سرخارگل          Echinacea purpurea
سنبل‌الطیب            Valeriana officinalis
جین‌سنگ    Panax ginseng
ژینگو        Ginkgo biloba
در سال 2002 فروش جهانی داروهای با منشاء گیاهی از طریق نسخه و بدون نسخه حدود 30 میلیارد دلار بوده می باشد. گروه‌های اصلی داروهای مشتق شده از گیاهان شامل: ترپن‌ها (34 درصد)، گلیكوزیدها (32 درصد)، آلكالوییدها (16 درصد) و در همین حال سایر انواع ، 18 درصد تجارت را به خود اختصاص داده‌اند. گیاه ژینگو جزء سه گیاه با بالاترین فروش دنیا قرار دارد و میزان فروش گیاه هوفاریقون نیز در طی سالهای 97-1993 از 6/2 به 5/8 میلیون دلار افزایش یافته می باشد و پیش‌بینی می گردد كه تا سال 2005 داروهای با منشاء طبیعی، به گونه گسترده‌ای و بیش از 30 درصد جایگزین تجارت جهانی داروهای شیمیایی گردد.تقاضا برای خرید عصاره‌های گیاهی در ایالات متحده نسبت به مواد خام رو به افزایش می باشد، به طوری كه سهم تجارت عصاره‌ها، رشدی معادل 75% داشته می باشد. همچنین بازار اسانس‌های گیاهی تا سال 2003 رشدی معادل 6/5 درصد داشته، در حالی كه رشد عصاره‌های گیاهی در همین زمان 9/14 درصد بوده می باشد . مطالعه‌ها نشان می‌دهد كه جایگزینی داروهای با منشاء طبیعی با داروهای شیمیایی در سطح دنیا به سرعت رو به توسعه و گسترش می باشد و كشورهای مختلف با بهره‌گیری از توانهای بالقوه خود مانند تنوع پوشش گیاهی، تنوع اقلیمی، ارزان بودن انرژی و نیروی كارگری و وجود تكنولوژی‌های برتر و… سهم خود را از تجارت جهانی گیاهان دارویی می‌گیرند و به طوری كه كشوری مانند كانادا خود را غول خفته گیاهان دارویی می‌داند. در این رهگذر می‌بایست با شناخت و بهره‌گیری هر چه بهتر از توانهای بالقوه خود كه شاخص‌ترین آنها تنوع اقلیمی، تنوع پوشش گیاهی، پیشینه تاریخی طب سنتی و تا حدودی منابع انرژی ارزان می‌باشد سهم واقعی خود را از این تجارت كسب كنیم .

1-2 گياه شناسي مرزه

مرزه ها متعلق به خانواده نعنائيان ، زير خانواده نپتوئيده و طايفه منتئا هستند. گياهاني معطر ، يکساله يا چند ساله علفي با قاعده چوبي و به فرم بالشتکي هستند(جم زاد ،1388).جنس مرزه همانند ديگر گونه هاي اين خانواده مانند آويشن ومرزنجوش داراي ترکيبات فعال بيولوژيک متعدد در اسانس وعصاره مي باشد که امروزه در صنايع دارويي وغذايي مورد بهره گیری قرار مي گيرند .در بسياري موارد ترکيبات فنلي موجود در اسانس وعصاره اين گياهان مسئول ايجاد اثرات بيولوژيک هستند(Shetty ,2001). قبل از آشنايي با مورفولوژي گياه مرزه آغاز با تيره نعنائيان آشنا مي شويم.

1-3- تيره نعنائيان

تيره نعنائيان ( Lamiaceae ) داراي 200 جنس و 4000 گونه در سراسر جهان می باشد که خصوصا در مناطق مديترانه اي پراکنده مي باشند . کشور ايران به علت داشتن اقليمهاي گوناگون بخش زيادي از گونه هاي اين خانواده را به خود اختصاص داده می باشد(زرگري ،1373 وقهرمان ،1373) . خانواده نعنائيان اکثراً علفي يکساله و يا پايا با ساقه هايي چهارگوش ، برگهايي متقابل و ساقه آغوش با آرايشي چرخه اي و با پهنک هايي به صورت خطي باريک يا پهن با حاشيه کامل و يا حاشيه دار مي باشند .

گونه هاي مفيد فراواني در اين تيره هست ، تعداد زيادي از آنها در پزشکي کاربرد دارند ، برخي از آنها پس از فرايند تقطير ( distillation ) اسانس و عرق گيري مي گردد و اسانس روغني ( essential oil ) و عصاره آبي يا عرق گياهي (hydrosol) آنها کاربردهاي مختلف درماني ، آرايشي و غذايي دارد . تعداد زيادي به صورت خام يا پخته يا خشک شده به مصرف غذايي مي رسند و برخي به خاطر گلهاي زيبا و معطر پرورش مي يابند . از گياهان معروف و مهم تيره نعنائيان مي توان به نعنا، پونه ، آويشن ، مرزه ، ريحان ، مرزنجوش ، رزمارينوس ( اکليل کوهي ) ، اسطوخودوس ( لاواند ) ، بادرنجبويه ، مريم گلي و غيره تصریح نمود . اين تيره عموماً بواسطه اثرات متعدد دارويي خود نظير ضد درد ، ضد التهاب ، آنتي اکسيدان ، اثر محافظتي برروي کبد ( Hepatoprotective ) ، و اثر کاهش دهنده قند خون ( Hypoglycemic ) ، ضد تورم ، آرامبخش ، ضد نفخ و ضد ميکروبي غیر از گياهان مهمي هستند که از قديم در طب سنتي ، هومئوپاتي و طب نوين درمان با ترکيبات معطر ( Aromatherapy ) ، در سراسر دنيا کاربردهاي مفيد و مؤثري دارند (اميد بيگي ،1386 وهي و واترمن ،1379 وFisher ,1990).

1 3 1 جنس هاي مهم تيره نعناعيان و تعداد گونه های آن در دنيا (IPNI)

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

– مريم نخودي (Teucrium) که داراي حدود 577 گونه مي باشد

– آجوگا ( Ajuga ) با 169گونه

– قاشقک ( Scutellaria ) با 690 گونه

– نپتا ( Nepeta ) با 568 گونه

– گنوناي کوهي ( Marrubium ) با 140 گونه

– چاي کوهي ( Stachys ) با 780 گونه

– آويشن ( Thymus ) با 928 گونه

– نعنا ( Mentha ) با 1008 گونه

– مرزه (Satureja) با 284 گونه

1-3-2- مشخصات گياه شناسي تيره نعنائيان

تيره نعنا داراي صفات و اختصاصات بسيار با اهميتي می باشد . اختصاصات مزبور چنان روشن و قابل تشخيص هستند که اين تيره را بايد از اولين تيره هاي شناخته شده توسط گياه شناسان دانست .اين تيره غني از گونه هاي بسيار مهمي مي باشد که از نظر پزشکي و اقتصادي بسيار حائز اهميت مي باشد . در اين تيره 200 جنس و 4000 گونه هست (زرگري ،1373) . گونه هاي اين تيره در سراسر دنيا پراکنده اند و به گونه خاصي در مناطق مديترانه اي تجمع دارند . گياهان در اين تيره پیش روی تغييرات شرايط محيطي قابليت سازش و تطابق سريعي دارند و هر گاه از محيطي به محيط ديگري منتقل شوند تغييرات ريختي سريعي را در جهت سازش با محيط جديد متحمل مي شوند . براي مثال گونه هايي که در نقاط مرطوب و دشت ها مي رويند اگر به مناطق خشک منتقل شوند ، برگ هاي آنها کرک دار شده و يا روزنه ها در بشره فرو مي طریقه و هيپودرم کلانشيمي مي گردد و از طرفي سطح برگ کوچک شده و برگ حالتي چرمي به خود مي گيرد (قهرمان ،1373 وبهرامي ،1385) .

1-3-21- ساقه

ساقه معمولا ايستا و مقطع آن تقريبا چهار گوش و در مواردي مدور می باشد . داراي کوتيکول بوده و بخصوص در گياهاني که در مناطق خشک رشد مي يابند ، اين لايه داراي ضخامت بيشتري می باشد . همچنين در بسياري از جنس ها در زواياي ساقه ، کلانشيم قرار مي گيرد که مقدار آن در جنس هاي مختلف متفاوت مي باشد . در برخي جنسها نظير Salvia اين سلولها با دستجات فيبرو يا اسکلرئيد جايگزين مي گردند . کرکهاي غده اي کوتاه محافظتي نيز دراپيدرم نظاره مي شوند . در ناحيه استوانه مرکزي دستجات آوند به گونه معمول وجود دارند . در گونه هايي که چوبي باشند آوندها حلقه اي پيوسته را به وجودمي آورند و در بقيه چهار دسته آوند بزرگ در زوايا بوده و بين آنها دستجات کوچکتر قرار مي گيرند . سلولها داراي منافذ ساده بوده و بلورهايي در آبکش برخي گونه ها نظاره شده می باشد . بر روي ساقه ، انواع کرکهاي محافظ اپيدرمي با تيپ هاي مختلف هست . در برخي گونه ها کرکهاي ترشح کننده اسانس با پايه تک سلولي يا دو سلولي و چند سلولي ديده مي شوند . (بهرامي ،1385 ودوستي ،1386 و fahn et al ,1996).

1-3-2-2- برگ

برگهاي تيره نعنائيان متقابل و ساقه آغوش ، با آرايش چرخه اي ، پهنک داراي اشکال گوناگون می باشد ، يعني گاهي باريک و خطي و گاهي در گونه هاي مناطق معتدله پارانشيم نردباني در سطح بالايي پهنک ( Adaxial side ) و پارانشيم اسفنجي در سطح پايين (Abaxial side ) تشکيل مي گردد و بنابراين برگ داراي تقارن پشتي شکمي ( bifacial leaf ) Dorsiventral مي باشدو در گياهان مناطق خشک در هر دو سطح پارانشيم نردباني ايجادمي گردد ( unifacial leaf ). کرکها بسيار متنوع بوده که از ويژگي هاي آنها براي تعيين جنس و گونه می باشد. وجود انواع مختلف کرک هاي پوششي و کرکهاي غده اي با پايه کوتاه (short stalkgland ) با يک يا چند سلول سر ( Head ) کرکهاي ترشحي متشکل از سه قسمت پايه ( Basal ) ، تنه ( Stalk ) و سر ( Head ) ، از خصوصيت اصلي اين خانواده می باشد. کرک هاي ترشح کننده اسانس با پايه تک سلولي يا دو سلولي و انتهاي متشکل از 4 تا 8 سلول يا بيشتر بوده که همگي در يک سطح و کنار هم قرار دارند . اسانس ترشح شده از اين سلولها در زير پوستک ( کوتيکول ) جمع ميشود و در نتيجه سبب جدا شدن آن از ديواره سلولي مي گردد . ديواره هاي اين کرکها در برخي سفت و خشن و ليگنيني شده و در برخي سلولي اما به شدت کوتيني شده می باشد . سلولهاي اپيدرمي در سطح کم و بيش پيچ و خم دار بوده ، در برخي از جنسها نيز يک يا دو لايه هيپودرم ( Hypodermis ) با سلولهاي بزرگ ديده شده می باشد . روزنه ها اغلب در سطح زيرين ولي در بعضي نيز در دو سطح ديده می گردد.دستجات آوند در گونه هايي که با خشکي تطبيق يافته اند توسط بافت اسکلرانشيمي و همچنين آوند اصلي نيز با يک دسته کلانشيم در بالا و پائين محافظت مي گردد (بهرامي ،1385 وBezic et al ,2001 and Bosabalidis ,1990 and Cruz et al ,2006).

تعداد صفحه :108

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com