با عنوان :  آلودگی هوا

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با موضوع :

آلودگی هوا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چكيده:

آلودگیهاي هوا در سه سطح داخلی، ملی و بین المللی، آثار زیانباري برمحیط زیست انسانی وطبیعی برجاي می گذارند. در ایران نیز در سالیان اخیر بویژه در کلان شهرها این آلودگی افزایش قابل توجهی داشته و به نوبه خود باعث ورود خسارت بر سلامتی اشخاص و کیفیت اموال شده می باشد. این پایان نامه بدنبال تحلیل مسأله آلودگی هوا از منظر قواعد مسئولیت مدنی، و درپرتو قوانین و رویه قضایی ایران و فرانسه می باشد. مسأله اساسی این می باشد که آیا نظام کنونی مسئولیت مدنی کافی و وافی براي جبران خسارات ناشی از آلودگیهاي جوي هست؟ رویه هاي قضایی پراکنده اي که دراین زمینه شکل گرفته اند، حکایت از حکومت کدامیک از قواعد و رویکردهاي حقوق مسئولیت مدنی در این حوزه دارند. فرضیه محوري پایان نامه بر این مبنا استوار می باشد که امکان جبران خسارات ناشی از آلودگی زیست محیطی به دلیل ماهیت و ویژگیهاي خاص آن کمتر توسط نظام کنونی حقوق مسئولیت مدنی قابل طرفداری می باشد. چه آنکه هنوز درنظامهاي ملی،تئوري کلی مسئولیت مدنی زیست محیطی بر مبناي تقصیر استوار می باشد. لذا بسیاري ازخسارات حاصل ازآلودگی هوا جبران نشده باقی میمانند.امروزه محیط زیست وحفاظت ازآن،آنچنان به ارزش اخلاقی واجتماعی تبدیل شده می باشد که طرفداری کیفري از آن ضروري می نماید. در این راستا ضعف ضمانتهاي حقوق مسئولیت مدنی وعدم کفایت تدابیر حقوق اداري، را تقویت می کنند با این حال کاربست حقوق کیفري براي طرفداری از محیط زیست مستلزم ملاحظه بایسته هایی می باشد که بدون در نظر داشتن آنها نمی توان به توفیق این حقوق امید بست. ازدیدگاه قانونگذارایرانی حقوق شهروندی یک امتیاز می باشد که به اتباع کشور در محدوده مرزها داده می گردد، اما حقوق شهروندی ازدیدگاه محیط زیست را نمی توان محدود به مرز نمود زیرا محیط زیست مرزها را درمی نوردد. فاعل فعل آلوده کننده را ناقض حقوق زیست محیطی شهروندی می نامند. اغلب رفتارهای نقض حقوق زیست محیطی شهروندی مطابق قانون، دردسته بندی جرایم ارتکابی نسبت به عناصر جاندار، بی جان و یا جرایم غیر مستقیم علیه محیط زیست قرار میگیرد. ایجاد آلودگی به هر شکل آن مانند آلودگی های بصری، آب، هوا، پسماندها و غیره، سلامتی روحی، روانی و جسمی شهروندان رابه خطر می اندازد واصلی ترین حق شهروندی را که هماناحق حیات وسلامتی می باشد باخطر جدی مواجه می سازد.لذا عملکرد دادگاه ها ودادسراهای تخصصی درزمینه محیط زیست بایدمانعی درمقابل ناقضان حقوق شهروندی باشد.حق بشر‌هادرداشتن محيط زيستي امن وسالم، به عنوان يك حق بشري دركنارسايرحقوق شناخته شده براي بشر،چندسالي می باشد كه موردبحث وبررسي محافل علمي وطرفداران محيط زيست می باشد.دراين پايان نامه،مباني حق بهره‌مندي ازمحيط زيست سالم،ازديدگاه قرآن كريم موردبحث و بررسي قرار مي‌گيرد.

1- مقدمه:

طرفداری از زیاندیدگان در برابرآثار خطرناك ناشی از آلودگی هاي محیط زیست و الزام به جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا، خاک،آب و… هدف اصلی رژیم هاي مسئولیت مدنی در این حوزه می باشد. به دیگرسخن، مسئولیت هاي مدنی در این حوز ه به چگونگی و نحوه جبران خسا رات ناشی از این آلودگی می پردازند. با در نظر داشتن میزان روز افزون خسارات ناشی از آلودگی هوا بویژه بر اموال، اشخاص و سایر عناصر محیط زیست ما نیازمند تحول جدي در مبانی حقوقی مسئولیت در این زمینه پیش بینی ضمانت هاي ویژه خسارات زیست محیطی هستیم. در اینجا این سوال اساسی مطرح می باشد که آیا میتوان در رژیم کنونی حاکم بر مسئولیت مدنی با تمسک بر ضمانت ها و قواعد رایج درحقوق مسئولیت مدنی به جبران خسارات ناشی ازآلودگی هوا پرداخت ؟

و سوال اساسی تر اینکه چگونه و تحت چه شرایطی امکان اعمال ضمانت هاي مدنی براي مقابله با آلودگی هوا وجود داشته وچه معضلات وموانعی در این خصوص قابل مطالعه می باشد. پیش فرض اساسی این می باشد که امکان جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا به دلیل ماهیت و ویژگیهاي خاص این قسم از آلودگیها کمتر توسط حقوق مسئولیت مدنی طرفداری میشود.و در بسیاري از موارد با در نظر داشتن اصول وقواعد حقوقی حاکم برحقوق مسئولیت مدنی بویژه در نظامهاي ملی که مسئولیت مدنی زیست محیطی را هنوز برمبناي نظریه تقصیراستوار نموده اند بسیاري ازخسارات حاصل از آلودگی هوا،آب،خاک،جنگل،بشر و…(محیط زیست) به مرحله جبران خسارت نمی رسد و بسیاري از آنها جبران نشده باقی میماند. لذاهمان گونه که بحث خواهد گردید حقوق مسئولیت مدنی در زمینه جبران خسارات ناشی ازآلودگیزیست محیطی با چالشهاي جدي مواجه می باشد و در زمینه اعمال ضمانت هاي مدنی عرصه محدودي هست که این امر مستلزم تصویب قوانین ویژه و نیازمند تحول اساسی در رژیم حقوقی حاکم بر مسئولیتهاي مدنی زیست محیطی و شکل دهی قواعد خاص حاکم بر مسئولیت مدنی ناشی از این قسم از آلودگیهاست. ضمانت هاي مدنی مقابله با آلودگی هوا از دوجنبه قابل مطالعه می باشد. مطرح میشود و شامل آندسته از تعهدات و شروط زیست محیطی می گردد که در قراردادها بویژه قرارداده میشود که مربوط« مسئولیت قهري » عمرانی پیشبینی گردیده و دیگري ضمانت هاي ناشی از به آندسته از اقدامات آلایندهاي میگردد که به موجب قانون نسبت به آنها دعواي مسئولیت مدنی مطرح و بدنبال آن بحث جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا به میان می آید. در ذیل ضمن مطالعه قواعد ضمانت هاي برآمده از هر دو مسئولیت مد نی را ارزیابی و موانع و چالشها ي موجود درحوزه مقابله با آلودگی هوا را با در نظر داشتن تجربه فرانسه؛ ایران و… تصریح خواهیم نمود.

حفظ محيط زيست، پاسخ به يكي از نيازهاي امروز جامعه براي نگاهداري بيشتر از محيط زيست و رعايت حقوق عمومي می باشد و تخريب محيط زيست معلول نابرابري‌هاي اجتماعي و بهره گیری‌هاي غلط از طبيعت و يكي از عوامل تضييع حقوق بشر‌هاست. با نگاهي به متون ديني مي‌توان دريافت كه محيط زيست و در نظر داشتن تأمين سلامت آن و حركت در جهت دستيابي به محيط سالم، از حقوق اساسي بشر می باشد؛ همانگونه كه تخريب محيط زيست در اثر نشناختن حقوق بشر می باشد. بشر به عنوان     « اشرف مخلوقات و جانشين خداوند» بر روي زمين، حق دارد از نعمت‌هاي الهي بهره گیری كند؛ اما اين بهره گیری نبايد آن چنان باشد كه حق ديگران در بهره‌برداري از اين نعمت الهي در خطر قرار گيرد. به عبارت ديگر، بشر همان‌گونه كه حق بهره گیری و بهره‌مندي از محيط زيست سالم را دارد، مسئوليت درست بهره گیری كردن از آن را نيز بر عهده دارد. با نگاهي به وضعيت فعلي محيط زيست، در مي‌يابيم كه بشر‌ها در بهره‌برداري از طبيعت و محيط زيست به مسئوليت خود در حفظ و حراست از آن به درستي اقدام نكرده‌اند. شاهد اين سخن، بحران عظيمي می باشد كه در محيط زيست دچار آن شده می باشد. تخريب و نابودي روزافزون جنگل‌ها و مراتع، نابودي گونه‌هاي نادر گياهي و جانوري، آلودگي آب، خاك و هوا، بهره گیری از سلاح‌هاي هسته‌اي و شيميايي، ورود مواد نفتي و آلاينده‌هاي ديگر مانند: فاضلاب كارخانه‌ها و مجتمع‌هاي صنعتي به رودخانه‌ها و درياها، آسيب ديدن لايه ازن، باران‌هاي اسيدي، مصرف روزافزون سوخت‌هاي فسيلي، بهره گیری بي‌رويه از سموم دفع آفات نباتي و ده‌ها عامل آلوده كننده ديگر كه نام بردن از آنها فقط بر تلخ‌كامي و ناراحتي بشر مي‌افزايد گوياي اين واقعيت مهم می باشد كه بشر در داد و ستد خود با محيط زيست، راه خطرناك و مهلكي را در پيش گرفته كه نتيجه آن چيزي غیر از به خطر افتادن سلامت و حيات بشر و ديگر موجودات نخواهد بود. اندكي تأمل و تفكر در آمارهايي كه همه روزه در مورد وضعيت محيط زيست بيان مي‌گردد، كافي می باشد تا بشر خود را بر لب پرتگاهي احساس كند كه ساخته و پرداخته خود اوست. در مقابله با اين خطر بزرگ كه موجوديت بشر و ديگر جانداران را با تهديد روبه‌رو كرده می باشد، کوشش‌هاي فراواني در سطح جهان صورت گرفته تا از شدت و پيشرفت اين بحران كاسته گردد. برگزاري ده‌ها كنفرانس بزرگ جهاني مانند (كنفرانس استكهلم، درمورد محيط زيست انساني)، (كنفرانس ريو، درمورد محيط زيست و توسعه) و ، برگزاري (اجلاس ژوهانسبورگ) بخشي از اقدامات جهاني در مقابله با بحران عظيمي می باشد كه جهان به واسطه آلودگي و تخريب محيط زيست گرفتار آن می باشد. علاوه بر اين، تهيه و تصويب اسناد بين‌المللي فراوان در جهت مقابله با بحران زيست‌محيطي جهان، مانند (اعلاميه استكهلم)، (اعلاميه ريو)، (منشور جهاني طبيعت) بخش ديگري از اقدامات بين‌المللي در اين باره می باشد.

نكته مهم آن می باشد كه دسترسي به اطلاعات زيست‌محيطي شرط لازم براي تحقق حق افراد، براي مشاركت در اتخاذ تصميمات زيست‌محيطي می باشد؛ زيرا آگاهي يافتن از آثار و پيامدهاي عواملي كه بر محيط زيست تأثيرگذارند، وابسته به دسترسي افراد به اطلاعات زيست‌محيطي می باشد. پس از اين مرحله می باشد كه افراد با آگاهي كامل مي‌توانند در اتخاذ تصميمات زيست‌محيطي مشاركت داشته باشند. حق ديگري كه در چارچوب حق بهره‌مندي از محيط زيست سالم بايد از آن سخن گفت، حق آموزش مسائل زيست‌محيطي می باشد. اين وظيفه دولت‌هاست كه نسبت به آموزش مسائل محيط زيست به افراد جامعه اقدام كنند. اين اقدام مي‌تواند از طريق مدارس، كتاب‌هاي آموزشي و رسانه‌هاي عموم انجام پذيرد. حق دسترسي به جبران خسارت يكي ديگر از تقسيمات حق بهره‌مندي از محيط زيست سا لم می باشد.    بر اين اساس هر شهروندي بايد حق دسترسي به مراجع قضايي و جبران خسارت زيست‌محيطي را داشته باشد.

حق بهره‌مندي از محيط زيست سالم، در درون خود متضمن چند حق ديگر می باشد كه عبارتند از:

1-حق دسترسي به اطلاعات زيست ‌محيطي،

2-حق آموزش مسائل زيست ‌محيطي،

3-حق تصميم‌گيري در مورد مسائل زيست محيطي،

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

4-حق دادرسي و جبران خسارت زيست محيطي،

حق دسترسي به اطلاعات زيست محيطي، از يك طرف به حق افراد در كسب اطلاعات زيست محيطي بدون هيچ محدوديتي تصریح دارد و از طرف ديگر تصریح به تكاليف دولت‌ها در واگذاري اين اطلاعات به افراد جامعه دارد.

2- اظهار مساله:

امروزه جهان به نحو فزاینده ای با دو رویكرد مهم برنامه ریزی و محیط زیست در راستای تحقق توسعه پایدار روبروست، كه در برآیند حاصل از آنها، شاهد شكل گیریي جدید به نام حقوق محیط زیست هستیم كه، قوانین برنامه ای بخشی از آن می باشد.

توسعه كشورها،براساس تدوین راهبردها،سیاست هاوبرنامه هایی(بلندمدت،میان مدت،كوتاه مدت) صورت می پذیرد كه با تكیه بر آرمانها، توانایی ها،امكانات و شرایط محیطی حاكم بركشورها تدوین شده می باشد. با مطالعه قوانین برنامه های عمرانی(شش برنامه )قبل از انقلاب اسلامی وبرنامه های توسعه ای )چهار برنامه (پس از انقلاب اسلامی، آن چیز که محرز می باشد، جایگاه سیر صعودی و توسعه حقوق محیط زیست در طریقه تدوین و تصویب قوانین برنامه ای می باشد.

چنانچه در مطالعه این قوانین در بستر زمانی پس از انقلاب، صرفنظر از مباحث ماهوی و تحلیل محتوای مواد، شاهدیم جایگاه محیط زیست به گواهی ارقام از یك تبصره ( تبصره ١٣ ) در قانون برنامه اول توسعه از مجموع ٥٢ تبصره، در برنامه چهارم توسعه به یكی از محورهای شش گانه به نام حفاظت محیط زیست، آمایش سرزمین و توازن منطقه ای تغییر یافته می باشد و در مجموع ١٥ ماده از ١٦١ ماده قانون برنامه چهارم به محیط زیست اختصاص یافته و در كنار آن نیز در ١٤ ماده دیگر ضرورت رعایت مسائل زیست محیطی مورد توجه قانونگذار قرار گرفته و لحاظ شده می باشد. گرچه در این برنامه نیز تا رسیدن به وضعیت مطلوب راه نسبتاً طولانی در پیش می باشد. طریقه طی شده بیانگر حركت در مسیری نسبتاً موفق در زمینه لحاظ کردن ملاحظات زیست محیطی با برنامه های توسعه ای جهت دستیابی به توسعه پایدار می باشد،كه،موفقیت قطعی این برنامه ها، منوط به اجرای كامل آن خواهد بود.

بایستی اذعان نمود كه تحقق تمامی اهداف زیست محیطی مندرج در برنامه های توسعه ای، خصوصاً در برنامه چهارم توسعه به عنوان آخرین برنامه با دیدگاه زیست محیطی، متضمن تقویت زیرساختهای بنیادی، هماهنگی بین امور زیست محیطی، عزم و اراده ملی و فراهم کردن بستر مناسب جهت مشاركت عمومی به ویژه سازمان های غیردولتی می باشد، كه تجلی آنرا بایستی در برنامه پنجم توسعه دید. ضمن آنكه، برای ترسیم دیدگاه كلان و چشم انداز آینده بایستی در صدد ترسیم برنامه بلند مدت توسعه پایدار در كشوربود.

محیطی که بشر را احاطه نموده و به او اجازه زندگی داده می باشد به وسیله خود بشر به گونه نگران کننده ای مورد تهدید قرار گرفته می باشد اکنون ما در زمانی زندگی می کنیم که مسئله آلودگی محیط زیست به خاطر رشد سریع جمعیت ،صنعت و محدودیتهای منابع طبیعی بیش از پیش مورد توجه کارشناسان واقع شده و همچنین به شکل یک مسئله قابل لمس مورد توجه عام مردم قرار گرفته می باشد.  در جوامع امروزی اهمیت حفاظت محیط زیست امری ضروری و بدیهی به نظر می رسد. بدون شک اقدام و اجرای هر گونه برنامه نیاز به دانش کافی و شناخت لازم از محیط زیست و آلاینده های آن دارد بحران های زیست محیطی ناشی از آلودگی ها هم اکنون بسیاری از کشورها را به طرز خطرناکی تهدید می کند.

لذا کشورها با حفاظت جدی و منطقی از محیط زیست خود و برنامه ریزی های علمی می توانند این بحران های زیست محیطی را کنترل نمایند، در همین راستا شناخت آلودگی های زیست محیطی و عوامل موثر در ایجاد آنها راه را برای مقابله با این آلودگی ها هموار کرده و هزینه های آن را کاهش می دهد. 

مشکل آلودگی محيط زيست امروزِ جهان، مشكل تنها يك كشور و يا يك قلمرو خاص نيست، بلكه مشكل كل جهان می باشد كه در بردارنده ي مسائل مختلفي نيز هست كه مانند مي توان به آلودگي آب و هوا، گرم شدن كره ي زمين، بالا آمدن سطح آب درياها، انهدام گونه هاي گياهي و جانوري، فرسايش لايه ي ازن، تخريب جنگل ها، باران هاي اسيدي، آلودگي هاي صوتي، آزمايش هاي هسته اي و … تصریح كرد.

اين همه، نتيجه ي عملكرد خود بشر می باشد. هرچند تأثير بشر بر محيط زيست پيرامون خود عمري به قدمت حيات او دارد، اما تخريب و نابودي آن، به دنبال انقلاب صنعتي و افزايش سريع جمعيت، به گونه اي خطرناك شدت يافت و پيشرفت علم و فن آوري بشر را قادر ساخت تا طبيعت را مقهور خويش سا خته و موجب انهدام تدريجي، اما مستمر محيط زيست گردد.تحقيقات علمي نشان داده می باشد كه اجزاي مختلف محيط زيست درياها،رودخانه ها،هوا،خاك،حيوانات ،گياهان و … همه به يكديگر وابسته و مرتبط هستند و به لحاظ همين وحدت و يكپارچگي، هرنوع آلودگي مي تواند موازنه و تعاد ل ميان عناصر مزبور را بر هم زند . از اين رو به مقصود حفظ و حراست از طبيعت و محيط زيست، به تدريج انديشه ي وضع قواعد و مقررات جهاني شكل گرفت و از رهگذركنفرانس ها و سازمان هاي بين المللي تكامل يافت . در اين قواعد و مقررات، جلوگيري از آلودگي محيط زيست مورد تأكيد قرار گرفت و معيارهاي جهاني مشتركي ، جهت به نظم در آوردن فعاليتهاي مرتبط با محيط زيست انجام گردید . اما اقدامات در مورد محيط زيست، در همين جا متوقف نشد، بلكه با مطرح شدن مسائل مربوط به حقوق بشر كه با انتشار اعلاميه ي جهاني حقوق بشر ١٩٤٨ و ميثاق هاي بين المللي ١٩٦٦ جايگاهي رفيع در نظام بين المللي به خود اختصاص داد مسأله ي محيط زيست نيز واردمرحله ي تازه اي گردید، تا اين كه در سال ١٩٧٢ در اعلاميه ي استكهلم بين حقوق بشرو محيط زيست ارتباط و پيوندي اساسي مستقر گرديد. در ماده ي يك اين اعلاميه آمده می باشد «بشر از حقوقي بنيادين براي داشتن آزادي، برابري و شرايط مناسب زندگي در محيطي كه به او اجاز ه ي زندگي با حيثيت و سعادتمندانه را بدهد، برخوردار می باشد. او رسمًا حفاظت و بهبود محيط زيست براي. نسل هاي حاضر و آينده را بر عهده د ارد.

به گونه مستمر، در اسناد بين المللي مورد « حق بر محيط زيست » از آن تاريخ به بعد تأييد و تأكيد قرار گرفته می باشد . پيش طرح سومين ميثاق بين المللي حقوق همبستگي ١٩٨٢، دارا بودن حق بر محيط زيست را يكي از اشكال حرمت و حيثيت انساني تلقي كرده كه مكمل حقوق بشر براي نسل حاضر و شرط تحقق آن براي نسل هاي آينده می باشد . بر اساس ماده ي ١٥ اين پيش طرح، دولت هاي عضو متعهد مي گردند كه شرايط طبيعي حيات رادچار تغييرات نامساعدي نكنند كه به سلامت بشر و بهزيستي جمعي صدمه وارد كند .

منشور جهاني طبيعت نيز اصول ١٤ تا ٢٤ خود را به نحوه ي به كار بستن و اجراي اصول مربوط به دارا بودن حق بر محيط زيست و حفاظت از آن اختصاص داده می باشد. همچنين مواد ١ و ١٠ اعلاميه ي ريو نيز حاوي قواعدي مشابه هستند.

تعداد صفحه :138

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        [email protected]